Οι Σταθμοί του Σταυρού(2014)

(Kreuzweg / Stations of the Cross)  Πρώτη προβολή: 04-12-2014

Το Kreuzweg ξεχώρισε πρώτα από όλα για την σκηνοθεσία του και δεύτερον για το σενάριό του που είναι πραγματικό πρωτότυπο, κάνει τον θεατή να σκέφτεται καθ' όλη την διάρκειά του και καταλήγει να είναι μια γροθιά στο στομάχι.

Για μια τόσο λιτή ταινία, είναι αξιοθαύμαστο το πόσα καταφέρνει να χωρέσει ο Dietrich Bruggemann εντός της. Καθαρά σινεφιλική, παίζει από σκηνή σε σκηνή με την κατάταξη της σε κάποιο κινηματογραφικό είδος και παρέχει ένα σενάριο που ενώ μοιάζει να φλυαρεί, γνωρίζει πού πατάει.

Η μακαβριότητα της εικόνας σε συνδυασμό με το κατηγορητικό μα συνάμα ανοιχτό σε ερμηνείες μήνυμα του φιλμ το μετατρέπει σε μια διαδικασία οδυνηρή. Οδυνηρή όσο η πλύση εγκεφάλου που ορισμένα νεαρά μυαλά υφίστανται προκειμένου να εξυπηρετήσουν με τη σειρά τους τις απαιτήσεις μιας οπισθοδρομικής, προσκολλημένης σε απάνθρωπα θρησκευτικά «πιστεύω», παλαιότερης γενιάς.

Στο σύνολό της η ταινία αποτελεί ένα αξιοθαύμαστο αλληγορικό εγχείρημα, που παρά τη λιτή του μορφή, προσφέρει ένα πάρα πολύ δυναμικό αποτέλεσμα. Δεν κουράζει ούτε λεπτό τον θεατή, ο οποίος μπαίνει σε πολλές σκέψεις και σίγουρα κρατά την ταινία στο μυαλό του για πολύ μεγάλο διάστημα.

Με δεξιοτεχνικό στιλιζάρισμα στηριγμένο στην αφαίρεση, ο Μπρίγκεμαν διαχειρίζεται περίπλοκες ιδέες και διαχρονικά υπαρξιακά ερωτήματα μέσα από μια απόλυτα λιτή φόρμα. Με ως επί το πλείστον ακίνητη κάμερα, ζυγισμένο και εικαστικά προσεγμένο κάδρο το οποίο παραπέμπει στις θρησκευτικές αναπαραστάσεις κι ένα (βραβευμένο στο Φεστιβάλ Βερολίνου ) σενάριο γεμάτο πικρό, βαθύ σαρκασμό, αναζητά το δρόμο που οδηγεί στην αληθινή πίστη χωρίς να περνά μέσα από το φανατισμό και τη μισαλλοδοξία.

Θυμίζοντας περισσότερο από οτιδήποτε άλλο το σινεμά του Ούλριχ Ζάιντλ, αλλά δίχως να υπονομεύει τόσο τους χαρακτήρες και τις προθέσεις τους, ακροβατεί κάπου ανάμεσα στο τραγικό και το γκροτέσκο κατορθώνοντας να κρατά αμείωτη τη δύναμή του από την αρχή ως το τέλος.

Με ένα τελικό αποτέλεσμα έντονα διφορούμενο για το ύφος του και την αντιμετώπιση της πίστης, οι Σταθμοί του Σταυρού έχουν σαν στόχο να προβληματίσουν τον θεατή.

Η πρωτοεμφανιζόμενη Λέα Βαν Ακεν κουβαλά εκτός από το σταυρό της και όλο το φιλμ του Μπρίγκερμαν, σε μια σπαρακτική ερμηνεία, που σώζει τις επί μέρους αδυναμίες της ταινίας - κυρίως την επαναληπτικότητα του «τι θέλει να πει», σε μια διαδρομή ταυτόχρονα βασανιστική και λυτρωτική.

Δυστυχώς, μέσα στη μεταφορική του διάθεση, ο Μπρίγκεμαν, λίγο πριν απ' το φινάλε, γίνεται όλο και πιο κυριολεκτικός στην αφήγησή του, όλο και πιο μονοδιάστατος, κάνοντας ξεκάθαρη κάθε του πρόθεση και κάθε του δήλωση.

Μια ενδιαφέρουσα ταινία για τη θρησκεία, την αγάπη, την πίστη, την ανεκτικότητα προς το διαφορετικό, τον θρησκευτικό φανατισμό, που διαθέτει και αρκετά καλές ερμηνείες.