Ανωτέρα Βία(2014)

(Force Majeure / Turist)  Πρώτη προβολή: 15-01-2015

Αριστούργημα... 

Απολαυστικό σε κάθε αποστροφή του λόγου των χαρακτήρων του, γεμάτο υπόγεια ειρωνεία και μελετημένο πλάνο προς πλάνο, η «Ανωτέρα Βία» σπάει με κρότο τα άλατα των προσωπικών και κοινωνικών μας ψευδαισθήσεων κάνοντας απολύτως σοβαρή πλάκα με την πεπερασμένη φύση των ορίων μας, προεξοφλώντας παράλληλα το αυτονόητο: τη νομοτελειακή γελοιοποίηση όποιου τυλίγεται με τους μανδύες της νόρμας και της τελειότητας.

Σπουδαία ταινία, απίστευτα σαρκαστική για την ανθρώπινη βλακεία, για το αρσενικό που φθίνει, για το αναδιατυπωμένο αίσθημα της αυτοσυντήρησης. Ταινία η οποία πέρα όλων των άλλων βγάζει και πολύ γέλιο.

Η έννοια του θάρρους και της δειλίας, ο ρόλος του αρσενικού και του θηλυκού, οι πολιτικά ορθές συμπεριφορές, η οικογένεια ως πρωτογενής ανάγκη και τελικά οι κρυφές επιθυμίες αλλά και ανασφάλειες που μας καθορίζουν (εξαιρετική η σχετική τελική σεκάνς ) αναλύονται και αντιπαρατίθενται μπροστά στο φακό του με την αυστηρή μεθοδολογία ενός μπεργκμανικού δράματος και χωρίς προκαθορισμένες απαντήσεις.

Το φιλμ του Όστλουντ βρίσκεται το ίδιο κοντά στον Μπέργκμαν όσο και στον Χάνεκε, με μια δόση χιτσκοκικού σασπένς και την αίσθηση μιας βωβής κωμωδίας στην ούγια.

Η Ανωτέρα Βία είναι μια έξυπνη ταινία που σας καλεί να βιώσετε μαζί της τα συναισθήματα όλων των χαρακτήρων και των καταστάσεων που ζουν. Διασκεδαστική ως το κόκκαλο προσφέρεται για μπόλικη συζήτηση μετά.

Εξαιρετικά ενδιαφέρον κι ευφυές ως προς τη σύλληψη κι εκτέλεσή του, το «Turist» θα μπορούσε να αποτελεί ένα case-study για οικογενειακούς συμβούλους, ενώ την ίδια στιγμή, απευθυνόμενο στον θεατή, καταφέρνει να προβληματίσει, να διασκεδάσει και να ιντριγκάρει, στρέφοντας τη χιονοστιβάδα πάνω του, σε μια προσπάθεια να τον φέρει αντιμέτωπο με το υποσυνείδητό του και τις βαθύτερες σκέψεις του.

Θυμίζοντας αρκετά την κινηματογραφική σχολή των Δανών, ο Οστλουντ απαντά σε όλα αυτά τα ερωτήματα με κοφτερό σαρκασμό και υπόγειο χιούμορ.

Μια από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις για το ξενόγλωσσο arthouse στο 2014, με πληθώρα φεστιβαλικών συμμετοχών που βρίσκεται στα πρόθυρα της οσκαρικής υποψηφιότητας στην κατηγορία του. Αργό σε ρυθμούς, αλλά όχι ακριβώς... «δύσβατο» για τον μέσο θεατή, προσφέρει υλικό για ώριμη, ενήλικη κουβέντα κατόπιν προβολής, ειδικά αν μιλάμε για ζευγάρια. Το χιούμορ του είναι μετριασμένο και φλερτάρει με το σουρεάλ, οπότε απαιτεί θεατές με κάποιο πνεύμα.

Μέσα σε αυτό το δίωρο κινηματογραφικό σχόλιο για τη σύγχρονη υποκρισία του «καλώς φαίνεσθαι μεταξύ μας» (η αυταρέσκεια που λέγαμε...) και της καρτποσταλικής, κινούμενης πόζας της χαρούμενης οικογένειας που βρίθει από άρεια υγεία, πλένει τα δόντια της με ευλάβεια χρησιμοποιώντας απαρέγκλιτα ηλεκτρικό βουρτσάκι, γλιστράει με χάρη στις τέλειες πλαγιές και ξαποσταίνει ομαδικά με ασορτί πιτζάμες στην ξύλινη θαλπωρή του ξενοδοχείου, κρύβεται το κουκούτσι μιας πιο σβέλτης και ουσιαστικότερης κομεντί που απλώνεται χωρίς σημαντικό λόγο, παρά μόνο για ύφος και εμφατικό παιχνίδισμα, ανάμεσα σε επαναλήψεις και γαλλικού τύπου διαλόγους, που ωστόσο δεν κόβουν όσο βαθιά θα ήθελε ο Όστλουντ.