Ο Φανταστικός Κόσμος Του Δρ. Παρνάσους(2009)

(The Imaginarium of Doctor Parnassus)  Πρώτη προβολή: 26-11-2009

Ευρηματικό, αέρινο, άναρχο (ελεγχόμενα άναρχο για να είμαι ακριβής...), συνάμα καυστικό, πικρό, στοιχειωτικό, ταξιδιάρικο, μαγικό, καλλιτεχνικά αριστουργηματικό, εν'ολίγοις υπέροχο!

Εξαιρετική καλλιτεχνική έκφραση του αγαπημένου μου παραμυθά Terry Gilliam... Μην το χάσετε, γιατί ο Γκίλιαμ βγαίνει από μια δύσκολη επαγγελματική περίοδο και μας λούζει στο "φως", σε ένα...χμ...εναλλακτικό Λονδίνο, έχοντας μάλιστα, χάσει τον πρωταγωνιστή του Χιθ Λέτζερ στα πρώτα γυρίσματα (και ευφυέστατα αντικαθιστά στη συνέχεια με μια σπουδαία τριπλέτα: Τζόνι Ντεπ, Τζουντ Λο και Κόλιν Φαρέλ!)

Πέρα όμως από τις καλές ερμηνείες και από τα υπέροχα εφέ, κάτι λείπει από την ταινία. Κατά τη διάρκεια αυτής, χάνεται σε κάποια σημεία το νόημα και ενώ νιώθεις ότι υπάρχει πλοκή, δεν μπορείς να την ακολουθήσεις. Ο Terry Gilliam ήθελε να πει πολλά, αλλά τελικά δεν κατάφερε να τα αποδώσει με τέτοιον τρόπο ώστε να συγκλονίσει το κοινό.

Υπάρχει μια σχετική σύγχυση η οποία μπορεί να δικαιολογηθεί εν μέρει από τον αιφνίδιο θάνατο του Heath Ledger και την αναγκαστική αναπροσαρμογή του υλικού ώστε να τελειώσει το ρημάδι το φιλμ. Πώς μπορούμε όμως να σταθούμε σε αυτό όταν μπροστά στα μάτια μας περνούν εικόνες φτιαγμένες από το υλικό που φτιάχνονται τα όνειρα; Πώς να καταδικάσουμε τον Gilliam όταν στο μεγαλύτερο μέρος της ταινίας κοιτούσαμε με το στόμα ανοιχτό σαν χάνοι, όταν χορεύαμε κι εμείς από το κάθισμα στο πανηγύρι που στήνει επί της οθόνης; Και πώς να αντισταθούμε σε ένα φιλμ όπου ο Tom Waits (πιο απολαυστικός από ποτέ) υποδύεται τον 'Οξαποδώ';

Το Imaginarium είναι ένα παιχνίδι περιπλάνησης, ένα πολύ ικανοποιητικό road movie στο φανταστικό, ένα τσίρκο με παραμορφωτικούς καθρέφτες που χτίζει τη φήμη του σε μια τραγική απώλεια, αλλά αξίζει και πέρα από το παρασκήνιο του αδόκητου χαμού του Λέτζερ και της ευγενούς, αμισθί αντικατάστασής του από τους Ντεπ, Λο και Φαρέλ.

Ευρηματική, καυστική, πικρή κι έξυπνη... Την ανέμενα περισσότερο άναρχη και προκλητική, όμως ο Γκίλιαμ "συμμαζεύτηκε" και ωρίμασε!

Τα απίστευτα σουρεαλιστικά σκηνικά χωρίς την ανάγκη καλοφτιαγμένων παρά "σχιζοφρενικών" οπτικών και ψηφιακών εφέ, η μεγάλη επιστροφή της χάρτινης δισδιάστατης οπτικής που έχει δημιουργήσει σχολή και το επιτηδευμένο χιούμορ που εδώ παρουσιάζεται σε μια από τις πιο επιτυχημένες προσπάθειές του, φωνάζουν παρών και επιτέλους μας θυμίζει τον "θεατρικό κινηματογράφο".

Στην ουσία αποτελεί μια απλά καλή ταινία, με "ακαθόριστο" σενάριο και ασθενή εξέλιξη. Πάντως, συνυπολογιζομένων των τεχνικών και πραγματικών δυσκολιών, που είχε να αντιμετωπίσει ο σκηνοθέτης του, Terry Gilliam για να καταφέρει να τελειώσει την συγκεκριμένη ταινία, το Imaginarium of Doctor Parnassus, αποτελεί έναν άθλο για τη θαυμαστή συνοχή που έχει στο επίπεδο της ατμόσφαιρα που θέλει να μεταδώσει.

Ανάμεσα σε μια πανδαισία εφέ κι ένα πνευματώδες κείμενο, γίνεται φανερή η έλλειψη απώτερου νοήματος. Όπως κι ο θίασος της ταινίας αναζητεί θεατές, έτσι και η ταινία επικαλείται τη λάμψη της για να σε τραβήξει. Η φαντασία εκθειάζεται αλλά ούτε κρίνεται ούτε παίρνει διαλογική υπόσταση. Έξυπνες ιδέες πάνε χαράμι, αφού δίπλα τους πλασάρονται ευκολίες στην πλοκή.

Χιλιάδες συμβολισμοί (όπως ο διάβολος, το στοίχημα και οι εμφανίσεις του, το σκοτεινό σημερινό Λονδίνο, οι δύο πόρτες «του καλού και του κακού», ακόμα και η αλλαγή προσώπων του Λέτζερ κ.α.) κρύβονται σε ένα σενάριο με έντονη ποιητική διάθεση. Φαίνεται πως, αυτή τη φορά, ο Γκίλιαμ δεν ήθελε η ταινία του να μοιάζει με ένα φαντασμαγορικό, όπως συνήθως, παραμύθι, αλλά με ένα ευχάριστο όνειρο...