Μητέρα(2009)

(Mother / Madeo)  Πρώτη προβολή: 04-06-2020

Στο μικροσκόπιο του Τζουν-χο μπαίνουν ξανά οι λεπτές ισορροπίες των μικρών κοινωνιών, φυσικά το οιδιπόδειο σύμπλεγμα και ο ευνουχισμός, με τις ταξικές διαφορές να βρίσκονται πάντα στο φόντο. Η διαφορά στη «Μητέρα» είναι ο τρόπος που κατασκευάζεται η έννοια του ενόχου, πρώτα από την πλευρά του νόμου ο οποίος αναζητά βιαστικά έναν αποδιοπομπαίο τράγο κι έπειτα τη φαντασιακή μεριά.

Το φινάλε απογειώνει το καλοδομημένο δράμα μυστηρίου και το καλογραμμένο σενάριο βρίσκει ανακούφιση στον συνδυασμό της αμερικανικής εκδοχής των ταινιών του είδους και στον συναισθηματικό κόσμο του ασιατικού σινεμά.

Ο Μπονγκ Τζουν-χο υπενθυμίζει τις οικονομικές και ταξικές ανισότητες της χώρας του (η σπαρταριστή σκηνή με την Μερσεντές και τους πλούσιους γκόλφερ) αλλά όσο η δράση προχωρά μοιάζει να χάνει κάθε διάθεση για χιούμορ οδηγώντας την λύση σε ένα αλησμόνητο και πέρα ως πέρα λυρικό φινάλε που θυμίζει με πίκρα το δράμα κάποιων αθώων που ψάχνουν να βρουν παρηγοριά στα πιο απλά ή φαινομενικά ασήμαντα πράγματα, όπως πχ ένα χορό ή μια εκδρομή.

Πανέμορφα τα πλάνα, συναρπαστική η φωτογραφία, ενώ ήχοι και μουσικές, για ακόμα μία φορά στο σινεμά του, βγαίνουν στο προσκήνιο και αποκτούν καίριο λόγο. Είναι όμως και το σενάριο που από το πρώτο κιόλας πλάνο μοιάζει σαν να συνδέεται με το φινάλε, ενώ σε όλη τη διάρκεια δίνει στοιχεία και μικρά ασήμαντα γεγονότα που όμως αποκτούν ύψιστη σημασία στην τραγική αποκάλυψη του τέλους.

Η αφηγηματική πορεία προς τη λύση του μυστηρίου του φόνου ακολουθεί ποικίλες διαδρομές, άλλοτε δραματικές και αγωνιώδεις κι άλλοτε ποιητικές και υπερβατικές, ακολουθώντας τις γεμάτες ηθικά εμπόδια και ψυχολογικές λακκούβες διαδρομές ενός υποδειγματικού (για άλλη μια φορά), συνδυασμού σεναρίου και σκηνοθεσίας.

Γεμάτη αξεπέραστες κωμικές σκηνές και έναν διάχυτο, τρυφερό κυνισμό απέναντι στους δεσμούς αίματος, η ταινία ακολουθεί τον ορμητικό ρυθμό της κεντρικής ηρωίδας, σχολιάζοντας, δεξιά κι αριστερά, την ανικανότητα του κράτους, την έννοια της πίστης, τον αγώνα της επιβίωσης, το παιχνίδι με τη μοίρα, κάνοντάς μας διαδοχικά δώρα στην πορεία τις σεναριακές ανατροπές της και την πολυτέλεια του φιλόδοξου, μεγάλου σινεμά.

Ο Μπονγκ Τζουν-χο γεννά ένα ακόμα αριστούργημα που μπλέκει τα κινηματογραφικά είδη (τραγωδία, κωμωδία, νουάρ ή φροϋδική διατριβή;) σε ένα φόρο τιμής στην πιο αντισυμβατική έννοια της «μητέρας».

Ο Bong Joon Ho προσεγγίζει τη «μάνα» με απόλυτο σεβασμό, χωρίς να την ηρωποιεί. Δεν ψάχνει να τη δικαιολογήσει και δεν τον ενδιαφέρει να την ερμηνεύσει. Την κατανοεί και την αποκαλύπτει στον θεατή για να βγάλει μόνος τα συμπεράσματά του. Βυθίζεται στον ψυχισμό της, εκεί όπου δεν υπάρχει σωστό και λάθος.

Διαθέτει χιτσκοκικό τόνο, δοσμένο με τη γνωστή κορεάτικη ειρωνεία, είναι πλήρης σε όλα τα επίπεδα, αλλά κυρίως φτιαγμένη με πνεύμα και εμφανή σκηνοθετική ηρεμία, πάνω από όλα, όμως, με καλλιτεχνική λογική, φλεγματώδες χιούμορ και ευσεβή πόθο, με απώτερο σκοπό να σε οδηγήσει καθηλωμένο σε ένα ιδιοφυές και ανατρεπτικό φινάλε.

Αν βαριέσαι γρήγορα, καλύτερα να προτιμήσεις κάτι άλλο, δεδομένου πως η ταινία και μεγάλη είναι και με ρυθμό που χτίζει σταδιακά την (όποια) εκτόνωση στο φινάλε του, συνεπώς προχωράς με δική σου ευθύνη. Αν, πάντως, το τολμήσεις (σε περίπτωση που δεν έχεις ήδη δει την ταινία εδώ και χρόνια, δηλαδή), το έργο αξίζει προσοχής.