Θα Πέσει η Νύχτα(2014)

(Night Will Fall) | Πρώτη προβολή: 20-04-2017

Παραπάνω από ένα ντοκιμαντέρ για τα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης του Β' Παγκόσμιου, το «Θα πέσει η νύχτα» είναι μια σπάνια, καθηλωτική ταινία για τη σημασία της τεκμηρίωσης στην ανθρώπινη ιστορία.

Ο σπουδαίος παραγωγός Αντρέ Σίνγκερ [The Act of Killing /Η τέχνη του φόνου, Into the Abyss/Μέσα στην Άβυσσο, They Will Have to Kill Us First] «έβαλε πλάτη» για να το ανασυστήσει, παρεμβάλλοντας συνεντεύξεις αυτοπτών μαρτύρων για να σπάσει τον κύκλο της ανείπωτης φρίκης. Ταυτόχρονα με τις φρικιαστικές εικόνες βλέπουμε και την περιπέτειά τους μέχρι να φτάσουν στα μάτια μας. Αν έχετε κορεστεί από τα ψεύτικα οπτικά εφέ των ταινιών και θέλετε κάτι ωμό που φτάνει μέχρι το γυμνό κόκαλο...

Κάθε λεπτό της ταινίας δοκιμάζει τις αντοχές του θεατή, όσον αφορά στην ανθρώπινη κτηνωδία.

Και εμείς όσο και αν έχουμε δει πολύ κινηματογράφο, πολύ εικόνα για αυτό τον σφαγιασμό, όσο και αν το σινεμά έρχεται και επανέρχεται σε εκείνη την περίοδο, τις εικόνες όπως τις είδανε οι άνθρωποι και όπως της ζήσανε οι άνθρωποι, δεν τις έχουμε δει ποτέ σε τέτοια έκταση και σε τέτοια ένταση, όπως τώρα. Είναι βαθύτατα ταπεινωτικές. Δεν χρειάζονται επεξήγηση. Όλοι γνωρίζουμε. Αυτή η μυρωδιά, συνεχίζει και καλύπτει τις μύτες μας. Και είναι κάποιοι σήμερα που ακόμη την συντηρούν.

Φρικιαστικές εικόνες που όμως μοιάζει απαραίτητο να δούμε εάν δεν έχουμε δει, σε μία προσπάθεια κατανόησης της ανθρώπινης φύσης και θηριωδίας.

Το ντοκιμαντέρ του Αντρέ Σίνγκερ καταγράφει την πρωτοπόρα προσπάθεια της βρετανικής κυβέρνησης να κινηματογραφήσει τη φρίκη στα στρατόπεδα συγκέντρωσης κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου σε ένα συγκλονιστικό φίλμ για μια ταινία που έμεινε χαμένη για 70 χρόνια.

Το ντοκιμαντέρ αυτό είναι πολύ σημαντικό για το υλικό που πρωτοπαρουσιάζει και θα έπρεπε να προβάλλεται για δασκάλους και τους έφηβους μαθητές τους στα σχολεία, εκεί που ακόμη και σήμερα κάποιοι, κάτω από την μύτη ή και με την ανοχή της κοινωνίας μας, συνεχίζουν να επωάζουν το αυγό του φιδιού και να επιμένουν να ξεχωρίζουν τους ανθρώπους, σε Εμάς και σε Αυτούς.

Η ταινία, ακόμη και έτσι όπως είναι (πότε αλήθεια θα δούμε το ίδιο, το ολοκληρωμένο, όπως το σχεδίασε ο Χίτσκοκ, ντοκιμαντέρ;) δίνει μια εικόνα της κόλασης των στρατοπέδων («όταν μπήκα μέσα νόμισα πώς βρέθηκα στην κόλαση», αναφέρει χαρακτηριστικά ένας από τους οπερατέρ που κατέγραψαν τις φρικαλεότητες, ενώ ένας αξιωματικός ξεσπά σε κλάμα, τόσα χρόνια αργότερα, ενώ περιγράφει τις απίστευτες εικόνες που αντίκρυσε) και αξίζει να προβληθεί πλατιά αλλά και σε σχολεία για να γνωρίσουν οι νέες γενιές τι θα πει φασισμός και Ολοκαύτωμα.

Το μέχρι πρότινος καταχωνιασμένο ντοκιμαντέρ του Άλφρεντ Χίτσκοκ για τα στρατόπεδα συγκέντρωσης απεικονίζει τα αδιαμφισβήτητα εγκλήματα των ναζί εις βάρος ανυπεράσπιστων ανθρώπων ανά την Ευρώπη. Μια ταινία που δύσκολα ξεχνάει όποιος τη δει.

Λόγια δεν αρκούν για την περιγραφή της καταγραφής των εμπειριών των βρετανών στρατιωτών όταν βρέθηκαν μπροστά στη φρικτή αλήθεια του Ολοκαυτώματος βοηθώντας επιζώντες που τους φιλούσαν τα χέρια και θάβοντας τα εκατοντάδες χιλιάδες πτώματα.

Ωμό, ακατέργαστο το υλικό του φιλμ που περνάει από το ειδυλλιακό παστοράλ τοπίο του γραφικού Μπέργκεν Μπέλζεν στους σωρούς των σκελετωμένων πτωμάτων που αναδίνουν μια φοβερή δυσωδία πίσω από τους όμορφους λόφους. Πολύ αξιόλογη η επιλογή του υλικού που συνθέτει αυτό το επίσης συγκλονιστικό ντοκουμέντο. Από αυτά που δεν χάνονται με τίποτα...

Η φρικτή, ωμή αλήθεια που απεικονίστηκε στα πλάνα και μονταρίστηκε με δέος και σοκ από τους καλύτερους της βρετανικής βιομηχανίας αμέσως με τη λήξη του πολέμου αποτέλεσε σημαντικό υλικό για τις δίκες των υπεύθυνων της ναζιστικής θηριωδίας εναντίον των Εβραίων αλλά και αποκάλυψη για τον δυτικό κόσμο, καθώς και για τους, υποτίθεται, ανυποψίαστους Γερμανούς πολίτες, όσον αφορά το τι ακριβώς συνέβαινε στα στρατόπεδα συγκεντρώσεως.

Αυτή η αντίθεση των εικόνων με την ανοχή που επέδειξαν όσοι γνώριζαν για τα γεγονότα τότε είναι ένας αφηγηματικός παράγοντας που χρησιμοποιεί κατά κύριο λόγο ο σκηνοθέτης, όμως αυτό που απομένει στο φινάλε είναι η σημασία της αποτύπωσης και ο κινηματογραφικός χειρισμός ενός συγκλονιστικού υλικού που ανήκει στην ανθρώπινη παρακαταθήκη.

Μέσα από τη χρήση εξαιρετικού αρχειακού υλικού και μαρτυριών από τους επιζώντες, αλλά και τους βρετανούς στρατιώτες που ανέλαβαν το δύσκολο έργο της κινηματογράφησης των στρατόπεδων συγκέντρωσης αμέσως μετά από το τέλος του πολέμου, η ταινία σοκάρει με τη γυμνή αλήθεια της.

Βασισμένο στο μοναδικό ντοκιμαντέρ του Άλφρεντ Χίτσκοκ για τα γερμανικά στρατόπεδα συγκέντρωσης που γυρίστηκε το 1945, το «Θα Πέσει η Νύχτα» αποτελεί μια συγκλονιστική εμπειρία με φόντο τα στρατόπεδα συγκέντρωσης του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.