Καλοκαίρι με τη Μόνικα(1953)

(Sommaren med Monika / Summer with Monika) | Πρώτη προβολή: 18-06-2004

Η ταινία του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν, είναι ένα αντίδοτο στον γυναικείο χειμώνα, μια ταινία που ξεδιψάει την σινεφιλική δίψα για κινηματογράφο με ουσία, πέρα από κάθε νόρμα και ένα βήμα πιο κοντά στον παράδεισο που ο καθένας μας έχει στο μυαλό του. Ένα πραγματικό αριστούργημα, όχι από τους κριτικούς, αλλά από την ίδια την ζωή.

Φαινομενικά έχουμε μια ανάλαφρη ταινία που μιλά για το καλοκαίρι, τα νιάτα, τον έρωτα. Ωστόσο, κάτω από την επίπλαστη απλότητα και τη φαινομενική αφέλεια υποβόσκει μια μάλλον ενστικτώδης, παρά διανοητική, απεικόνιση των ανθρώπινων σχέσεων. Ο θεατής παραδίδεται συναισθηματικά και αναγκάζεται να σκεφτεί ένα από τα βαθύτερα μυστήρια της ζωής: τη φύση του έρωτα.

Ο Ίνγκμαρ Μπέργκμαν σ' αυτό το φιλμ αποτυπώνει με μοναδικό τρόπο την μεγάλη χαρά του έρωτα καθώς και την ευτυχία της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας που υποκύπτουν στην πίεση των υποχρεώσεων απέναντι στην οικογένεια και στην κοινωνία μέσα από το πλέγμα επιβίωση και εργασία.

Η ταινία, αν και ασπρόμαυρη, μοιάζει εξίσου ελκυστική ακόμη και σήμερα. Εξαιρετική η φωτογραφία όπως και η σύλληψη της ιστορίας που θυμίζει λίγο William Golding στο πώς σε βάζει να σκέφτεσαι για τα μύχια της ανθρώπινης ψυχής.

Η πρώτη μεγάλη επιτυχία του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν που έκανε σταρ την Χάριετ Αντερσον, προκλητική για την εποχή της, διαχρονική για την κινηματογραφική της ελευθερία.

Ανεπιτήδευτο, άγουρο και ανεύθυνο όσο οι πρωταγωνιστές του ερωτικό δράμα από έναν εξίσου ανεπιτήδευτο Μπέργκμαν, μιας άλλης εποχής, πιο αθώας και πιο σάρκινης.

Το Καλοκαίρι με τη Μόνικα κινείται παράλληλα με τον κύκλο των εποχών, σε μια κούρσα φθοράς, καταδικασμένη να βιώσει μόνο τον θάνατο κι όχι την αναγέννηση. Ο πρώτος σπόρος για το ειδύλλιο φυτρώνει την άνοιξη, το ερωτικό κρεσέντο θεριεύει και ανθοφορεί το καλοκαίρι, φυλλορροεί και εξασθενίζει στη φθινοπωρινή μουντάδα, απογυμνώνεται και νεκρώνει στο παγερό σκηνικό ενός αιώνιου χειμώνα. Ο Μπέργκμαν, παρότι διηγείται μια ιστορία αγάπης μεταξύ δύο νέων, της Μόνικα και του Χάρι, χαρίζει –χωρίς καμία αμφιβολία- τα ηνία στην πρώτη.

Η ταινία του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν αποκαλύπτει ανάγλυφα την ψυχή μιας ανενδοίαστα χειραφετημένης νέας γυναίκας που θέλει να χαρεί τη ζωή της, παρά να την προσπερνά στο πλευρό ενός υπεύθυνου συζύγου, και προτιμά να πλέει ελεύθερη στο αρχιπέλαγο της Στοκχόλμης, παρά να επιστρέψει στο βαρετό σπιτικό της και να αναθρέψει ένα παιδί που δεν αισθάνεται έτοιμη να φέρει στον κόσμο.

Ένας ύμνος στον ανόθευτο έρωτα, που μετατρέπεται σε οδυνηρή ελεγεία για την απώλεια, ειπωμένη μέσα από αταλάντευτο λυρισμό, πλάνα που καψαλίζουν και βλέμματα που αστράφτουν από πόθο και θλίψη.

Η ταινία, που έκανε παγκόσμια διάσημο το όνομα του Ινγκμαρ Μπέργκμαν, τόσο πρωτοποριακή για την εποχή της, που μοιάζει μοντέρνα και σήμερα.

All Time classic

Γυρισμένο ως διαδοχή πλάνων που άλλοτε χαϊδεύουν τα σώματα των ηρώων και άλλοτε τα εγκλωβίζουν σαν φυλακή, ικανό να μείνει για πάντα στη μνήμη σου και μόνο χάρη στο εκτυφλωτικό λευκό της απόδρασης, το «Καλοκαίρι με τη Μόνικα» είναι κάτι περισσότερο από το πιο απατηλό love story ή το πιο όμορφο μελόδραμα. Είναι ένα από τα μεγαλύτερα έργα του κινηματογραφικού ρομαντισμού!

Μία από τις πρώτες διεθνείς επιτυχίες αλλά και τις πιο βατές ταινίες του αξεπέραστου σουηδού δημιουργού, φέρει ψήγματα των ψυχαναλυτικών προβληματισμών στους οποίους οφείλει τη δημοτικότητά του και σε κερδίζει με τα πανέμορφα, αφαιρετικά πλάνα του νησιού χάρη στη δουλειά του διευθυντή φωτογραφίας Γκούναρ Φίσερ.

Μοντέρνο, ακόμη και σήμερα, 66 χρόνια αργότερα.

Μια απλή ιστορία που στα χέρια του μαέστρου Bergman γίνεται ιδιότυπα ενδιαφέρουσα.

Παρόλο που η χαρακτηρολογία της ταινίας μοιάζει πια ελαφρώς τετριμμένη στο σημερινό θεατή, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι ο Bergman σπάει με τόλμη κάποιες συμβάσεις (προσέξτε το πλάνο όπου η Harriet Andersoon απευθύνεται στην κάμερα) και εικονογραφεί την απόδραση όπως μετέπειτα θα την ονειρεύονταν οι δημιουργοί του γαλλικού Νέου Κύματος.