Άλπεις(2011)

(Alps) | Πρώτη προβολή: 27-10-2011

Οι Άλπεις είναι μια τολμηρή ταινία, έμμεσα πολιτική, βαθιά ανθρώπινη.

Όμως αυτό που κάποιος π.χ. Ασιάτης θα μπορούσε να το μετατρέψει σε μια αστεία τρυφερή ταινία, πλημμυρισμένη από μαύρο χιούμορ, ο Λάνθιμος και η παρέα του, το μετατρέπει σε μια σχεδόν σαμπρολική (όχι στο ύφος αλλά στην αίσθηση) σπουδή πάνω στο ανελέητο που μπορεί να κρύβει η ανθρώπινη φύση, αλλά και στα παιχνίδια κυριαρχίας που τόσο αγαπούμε να παίζουμε είτε οι καλύτεροι είτε...οι χειρότεροι από εμάς.

Μέσα από μια ιστορία που παίρνει αρκετή ώρα για να σχηματιστεί και από ηθοποιούς που περισσότερο από το να υποδύονται ρόλους παίζουν με τη σημασία της έννοιας, ο Λάνθιμος δεν στήνει ένα εγκεφαλικό κατασκεύασμα, μια άψυχη επίδειξη ιδιαιτερότητας και μαεστρίας, αλλά εμποτίζει την ταινία με ένα σπαρακτικά επώδυνο συναίσθημα που συχνά έρχεται βουτηγμένο στο χιούμορ.

Ο Λάνθιμος δεν έχει σκοπό ούτε να αναπαραστήσει, ούτε να αντικαταστήσει τίποτα. Σκοτεινός, επώδυνος, πέρα για πέρα συνεπής, κάνει σινεμά όχι για να προβάλει σεναριακό συναίσθημα, αλλά για να μας ξυπνήσει το δικό μας.

Οπτική, καδραρίσματα, διεύθυνση φωτογραφίας, σε υψηλά επίπεδα, θα συναρπάσουν το βλέμμα των περισσότερο μυημένων στη «σχολή Λάνθιμου», η ημιμπρεχτική υποκριτική αυτή τη φορά δε συγκρούεται με τη νατουραλιστική καθοδήγηση, η Αγγελική Παπούλια κατανοεί σε βάθος την υπόσταση του «πολλαπλού» ρόλου της και μεγαλουργεί με άνεση, τα αστεία (ποιος περίμενε να ηχήσει στην ταινία η πάλαι ποτέ παπανδρεϊκή, αν και αγαπητή από το ναζιστικό καθεστώς της Γερμανίας, «Carmina Burana»;) εκπλήσσουν και δονούν το εσωτερικό κενό ή την αμηχανία του θεατή και οι «Άλπεις» κατακτούν το δύσκολο υψόμετρο – στόχο που έχει βάλει ο δημιουργός τους.

Ο Λάνθιμος με τις «Αλπεις» εξελίσσεται ακόμα περισσότερο ως κινηματογραφιστής και αποκτά σιγά σιγά μια αναγνωρίσιμη ταυτότητα. Απευθύνεται στον σκεπτόμενο θεατή που δεν αρκείται σε μια προβλέψιμη και τετριμμένη ιστορία όπου οι ήρωες συμπεριφέρονται σαν κανονικοί άνθρωποι.

Ύστερα από τις Κάνες και τα Όσκαρ, η Βενετία υποκλίθηκε στη ψυχρή γοητεία του έλληνα δημιουργού. Η κυριότερη αιτία είναι το σκηνοθετικό ταλέντο του Λάνθιμου και η δεινή ικανότητα του να μιλάει για εναλλακτικές ανθρώπινες εμπειρίες. Οι εύστοχα επιλεγμένες γωνίες φωτογράφησης των «πειραγμένων» ηρώων του στις «Άλπεις», δίνουν μια δραματική άποψη για το πόσο περίπλοκη αν όχι αφόρητη μπορεί να γίνει (ή μήπως είναι;) η πραγματικότητα. Και πόσο δυσοίωνη.

Σε γενικές γραμμές, σίγουρα δεν είναι μια ταινία για όλους, αφενός γιατί οι χαρακτήρες είναι αρκετά απόμακροι και δε σε αφήνουν να τους νιώσεις ( ξεχωρίζει φυσικά ο Άρης Σερβετάλης στο ρόλο του αρχηγού "Mont Blanc") και αφετέρου λόγω του σκοπού της εταιρίας που είναι εκτός ρεαλισμού.

Η θυσία της αφήγησης υπέρ της φόρμας είναι μια άποψη πολύ σεβαστή αλλά πρέπει να γίνεται σωστά και ως επί το πλείστον να μην κουράζει τον θεατή. Θεωρώ το εγχείρημα πρόχειρο κάτι που φάνηκε και από την κινηματογράφηση που δεν ήταν τόσο προσεγμένη όσο στον Κυνόδοντα.

Ναι, οι «Αλπεις» έχουν ωραίες εικόνες. Είναι μια έξυπνη συναρμολόγηση πλάνων. Με διακριτικές στάλες χιούμορ. Με ξαφνιάσματα που τρομάζουν όπως αυτό με την κορίνα του μπόουλινγκ. Η μηχανή κινείται σβέλτα. Τρέχει και γυρεύει, τρέχει και γυρεύει, τρέχει και γυρεύει...Το τι όμως, είναι θέμα του κάθε θεατή.

Κάποιοι θα γοητευθούν με το Άλπεις (γιατί είναι τόσο κομψά σνομπ) και θα επιστρατεύσουν τις ρητορικές ικανότητές τους να το εξυμνήσουν. Κάποιοι άλλοι θα το βρουν πολύ λίγο. Προσωπικά θεωρώ ότι το στιλ αυτό είναι μια παγίδα που γρήγορα στο μέλλον θα φέρει σε αδιέξοδο την κινηματογραφική ομάδα.

Ένα trademark -μεν- στυλιζάρισμα που δεν εξυπηρετεί σε τίποτα, ένα κυνικό χιούμορ που κουράζει, ένα ταλέντο που αυτοπαγιδεύεται, μια ερμηνεία (της Παπούλια) που αδικείται...

Η ταινία είναι ένα φλύαρο και ανούσιο δημιούργημα σε απόλυτη αναντιστοιχία με την σύγχρονη προβληματική και τις αγωνίες αυτού του τόπου.

Στις Άλπεις ο Γιώργος Λάνθιμος μας δίνει την πρώτη και τελευταία ταινία του στην οποία δεν έχει απολύτως τίποτε να μας πει. Εδώ ένας δημιουργός που είναι απόλυτα ικανός στο να επιστρατεύει μεταφορές, συμβολισμούς και σάτιρα απλά πασχίζει να μας αποδείξει πόσο 'περίεργος και προκλητικός ' μπορεί να είναι και τίποτε περισσότερο. Θα μπορούσα άνετα να το δεχτώ αυτό αν όντως το φιλμ του ήταν 'περίεργο και προκλητικό' με έναν στιβαρό τρόπο, όμως δεν είναι.