Ανωτέρα Βία(2014)

(Force Majeure / Turist) | Πρώτη προβολή: 15-01-2015

Αριστούργημα... 

Τρομερό, αριστοτεχνικό φιλμ που αποδομεί τον ρόλο του αρσενικού προστάτη στην οικογένεια με μια ανατριχιαστική μεθόδευση που δεν αφήνει κανένα περιθώριο.

Σπουδαία ταινία, απίστευτα σαρκαστική για την ανθρώπινη βλακεία, για το αρσενικό που φθίνει, για το αναδιατυπωμένο αίσθημα της αυτοσυντήρησης. Ταινία η οποία πέρα όλων των άλλων βγάζει και πολύ γέλιο.

Απολαυστικό σε κάθε αποστροφή του λόγου των χαρακτήρων του, γεμάτο υπόγεια ειρωνεία και μελετημένο πλάνο προς πλάνο, η «Ανωτέρα Βία» σπάει με κρότο τα άλατα των προσωπικών και κοινωνικών μας ψευδαισθήσεων κάνοντας απολύτως σοβαρή πλάκα με την πεπερασμένη φύση των ορίων μας, προεξοφλώντας παράλληλα το αυτονόητο: τη νομοτελειακή γελοιοποίηση όποιου τυλίγεται με τους μανδύες της νόρμας και της τελειότητας.

Μία ευφυέστατη κωμωδία για τις σχέσεις των δύο φύλων, καλογυρισμένη με υπέροχη μουσική που έχει φτάσει στις εννέα επικρατέστερες των Όσκαρ.

Δεν θα ήταν υπερβολή αν έλεγα ότι ο Ρούμπεν Οστλουντ είναι ένας επάξιος διάδοχος του Ινγκμαρ Μπέργκμαν, παρότι το χιούμορ δεν υπήρξε ποτέ ισχυρό όπλο του τελευταίου, σε αντίθεση με την ταινία που βλέπουμε σήμερα και η οποία ανήκει στις σπουδαίες της χρονιάς, μια πραγματικά γερή γροθιά στο στομάχι του θεατή, την οποία αξίζει να δεχθούμε!

Ένα μικρό αριστούργημα του Σουηδού δημιουργού Ruben Östlund, ανθρωποκεντρικό και με έντονο σαρκαστικό χαρακτήρα, που δεν περνάει σε καμία περίπτωση απαρατήρητο.

Ένα μικρό διαμάντι.

Εξαιρετικά ενδιαφέρον κι ευφυές ως προς τη σύλληψη κι εκτέλεσή του, το «Turist» θα μπορούσε να αποτελεί ένα case-study για οικογενειακούς συμβούλους, ενώ την ίδια στιγμή, απευθυνόμενο στον θεατή, καταφέρνει να προβληματίσει, να διασκεδάσει και να ιντριγκάρει, στρέφοντας τη χιονοστιβάδα πάνω του, σε μια προσπάθεια να τον φέρει αντιμέτωπο με το υποσυνείδητό του και τις βαθύτερες σκέψεις του.

Η έννοια του θάρρους και της δειλίας, ο ρόλος του αρσενικού και του θηλυκού, οι πολιτικά ορθές συμπεριφορές, η οικογένεια ως πρωτογενής ανάγκη και τελικά οι κρυφές επιθυμίες αλλά και ανασφάλειες που μας καθορίζουν (εξαιρετική η σχετική τελική σεκάνς ) αναλύονται και αντιπαρατίθενται μπροστά στο φακό του με την αυστηρή μεθοδολογία ενός μπεργκμανικού δράματος και χωρίς προκαθορισμένες απαντήσεις.

Το φιλμ του Όστλουντ βρίσκεται το ίδιο κοντά στον Μπέργκμαν όσο και στον Χάνεκε, με μια δόση χιτσκοκικού σασπένς και την αίσθηση μιας βωβής κωμωδίας στην ούγια.

Η Ανωτέρα Βία είναι μια έξυπνη ταινία που σας καλεί να βιώσετε μαζί της τα συναισθήματα όλων των χαρακτήρων και των καταστάσεων που ζουν. Διασκεδαστική ως το κόκκαλο προσφέρεται για μπόλικη συζήτηση μετά.

Το "Force Majeure" αφήνει το φινάλε πάνω στον θεατή με τρόπο που προκαλεί διαφωνίες και συζητήσεις ακόμα και ανάμεσα σε θεατές που το έχουν δει εδώ και μήνες. Ενδεχομένως και να υποπίπτει σε μια κάποια ευκολία (ίσως και όχι), όμως το ότι αφήνει ανοιχτά σημεία τριβής που δεν ξεκολλάνε από μέσα σου, σημαίνει πως πέτυχε ένα μικρό επίτευγμα. Πρόκειται περί future classic, Όσκαρ ξε-Όσκαρ.

Θυμίζοντας αρκετά την κινηματογραφική σχολή των Δανών, ο Οστλουντ απαντά σε όλα αυτά τα ερωτήματα με κοφτερό σαρκασμό και υπόγειο χιούμορ.

Μια από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις για το ξενόγλωσσο arthouse στο 2014, με πληθώρα φεστιβαλικών συμμετοχών που βρίσκεται στα πρόθυρα της οσκαρικής υποψηφιότητας στην κατηγορία του. Αργό σε ρυθμούς, αλλά όχι ακριβώς... «δύσβατο» για τον μέσο θεατή, προσφέρει υλικό για ώριμη, ενήλικη κουβέντα κατόπιν προβολής, ειδικά αν μιλάμε για ζευγάρια. Το χιούμορ του είναι μετριασμένο και φλερτάρει με το σουρεάλ, οπότε απαιτεί θεατές με κάποιο πνεύμα.

Μια ταινία που αμφισβητεί τα "πρέπει" στους ρόλους του αρσενικού και του θηλυκού, τις πολιτικά ορθές συμπεριφορές και γκρεμίζει τις ιδεολογίες γύρω από το πρότυπο του ανδρισμού όπως τον ξέραμε.

Μέσα σε αυτό το δίωρο κινηματογραφικό σχόλιο για τη σύγχρονη υποκρισία του «καλώς φαίνεσθαι μεταξύ μας» (η αυταρέσκεια που λέγαμε...) και της καρτποσταλικής, κινούμενης πόζας της χαρούμενης οικογένειας που βρίθει από άρεια υγεία, πλένει τα δόντια της με ευλάβεια χρησιμοποιώντας απαρέγκλιτα ηλεκτρικό βουρτσάκι, γλιστράει με χάρη στις τέλειες πλαγιές και ξαποσταίνει ομαδικά με ασορτί πιτζάμες στην ξύλινη θαλπωρή του ξενοδοχείου, κρύβεται το κουκούτσι μιας πιο σβέλτης και ουσιαστικότερης κομεντί που απλώνεται χωρίς σημαντικό λόγο, παρά μόνο για ύφος και εμφατικό παιχνίδισμα, ανάμεσα σε επαναλήψεις και γαλλικού τύπου διαλόγους, που ωστόσο δεν κόβουν όσο βαθιά θα ήθελε ο Όστλουντ.

Το «Force Majeure» είναι μια αρκετά ιδιαίτερη ταινία. Είναι σαν το «θάρρος ή αλήθεια» ή τον «αναπτήρα» που παίζαμε στο γυμνάσιο και έπρεπε να ξεσκεπάσουμε ένα κομμάτι του εαυτού μας στους άλλους.